Search in editorials articles
polski      english 

Main page

Time line

How to use

Find in database

Login



DETAILS OF CHOOSEN RECORDS



Go to event

Sex (1,2,3,4,5,6,7,8,9,10,11,12,13,14,15) M
Name (1,2,3,4,5,7,8,10,11,12,13,14,15) Abraham
(5,6,8,9,10,11) Abram
Surname (1,2,3,4,5,6,7,8,9,10,11,12,13,14,15) Gancwajch
Curriculum vitae (1) Szef "13", czapka z czterema złotymi gwiazdkami - miał dyplom rabina, tradycyjna żydowska edukacja. B. inteligentny, wspaniała pamięć. Był nauczycielem hebrajskiego, współpracował z prasą lokalną - korespondent w Belgii - przejechał Afrykę - wysyłając korespondencje z podróży. Przed wojną - w Wiedniu współpracownik antyhitlerowskiego periodyku Ireny Harand „Justice” - był tam specjalistą od spraw żydowskich. Wśród współpracowników pisma był niejaki Ohlenbusch - jego kolega. Po zajęciu Wiednia przez Hitlera Gancwajch z oną i synem - do Łodzi. Wydaje pismo „Wolność” - abonowane przez wielu Żydów. Po zajęciu Łodzi - wszyscy abonenci „Wolności” zostają zatrzymani jako antyhitlerowcy. Jednak nie G. - Ohlenbusch zabiera go do Warszawy (on był szpiegiem niemieckim) - teraz szef propagandy w dystrykcie Warszawy - później minister kultury i propagandy w gabinecie Franka w Krakowie. Przyjaźń - Gancwajch otrzymuje rozmaite koncesje - administracja wiącej niż 100 budynkami - przynosi ogromny dochód; organizuje tow. pomocy - otrzymuje licencję na jedyne w getcie biuro afiszowe, nie musi nosić opaski, w każdej chwili może przejść na stronę aryjską.
(2) a Jew from Lodz; a collaborator, the Gestapo's right-hand man; in May 1942 he headed on of the three offices dealing with collection of rents from the appointed sector of a hundred buildings; the group gathered around him - the so-called 'Thirteen' from the building at Leszno Street No. 13, collaborated with Germans until they were arrested and shot
(3) A journalist, came to Poland from Austria in 1936. He was a proponent of creating an autonomous place of settlement for Jews in one of the overseas countries (under the protection of the Third Reich). According to him, the victory of the Third Reich was inevitable. In the ghetto, it was publicly known that he was a SiPo functionary. He kept up appearances, which were meant to give him alibi; in order to achieve that, he supported some charitable institutions, starving writers, musicians, actors. When in May 1942 Gestapo functionaries shot many agents of the 'Thirteen' - Gancwajch and Sternfeld managed to escape. Gancwajch was hiding for some time on the 'Aryan side' under the name o
(4) Spent many years in Vienna, supposedly as a journalist, expelled from Vienna, he came back to Poland. Merin was his brother-in-law. Thanks to a number of contacts he started making his career - he was the chairman of the Office to Combat Profiteering and Speculation (The 'Thirteen'). After it was dissolved in 1941, he established and was active in the Emergency Service. In April 1942 he avoided being shot and became an outlaw in the ghetto. Nevertheless, he managed to emerge on the "Aryan side". In April 1942 arrested together with his wife and child and then taken to Pawiak, where the three of them were killed.
(5) head of the 'Thirteen'
(6) Podczas uroczystej bar-micwy syna wygłosił b. podniosłą mowę na temat odpowiedzialności i zadań Trzynastki. "Myśmy przybrali barwę zieloną, kolor nadziei. Bo my niezmiennie wierzymy, że tak lub inaczej, zaświta dla nas jutrzenka swobody, że będziemy jeszcze kiedyś jako wolni ludzie orać ziemię przepojoną krwią i potem naszych praojców [...] 13 to symbol uczciwości i czystych rąk, szczerych intencji i niestrudzonego działania, oazy ładu w chaosie bezładu, jakim jest getto warszawskie".
(7) Wspólnie z A. Reszalem, B. Bramsonem, Kleinwekslerem, Szajerem szantażuje kupców żydowskich w getcie. Założyciel 13-tki. G. rysopis: niski, rysy semickie, okulary, brzydki. Często nosi zielony kapelusz. Dwa lata przed wojną był w Łodzi literatem w piśmie żargonowym. Przed tym mieszkał w Wiedniu, redaktor u Ireny Harand. Rzekomo już przed wojną pracował dla Niemców, do Warszawy przyjechał goły. Stworzył spółkę ze Szterfeldem, KOHNEM, Hellerem i Lewinem jako finansistami. A wszystko dzięki dobryn stosunkom w dystrykcie (dr Schober to jego osobisty przyjaciel). Jest szwagrem Merina, prezesa Gminy żyd.w Sosnowcu.
(8) A journalist from Lodz. At the beginning of the war, he was in Czestochowa and then he moved to the capital. Together with Szternfeld, they established the Office to Combat Profiteering and Speculation (The 'Thirteen'). He collaborated with the Gestapo. Then, together with Szternfeld, they were merchants. When someone denounced him, he ran away to Czestochowa. An erudite, he used to take artists under partronage.
(9) The head of The Office to Combat Profiteering and Speculation (the 'Thirteen').
(10) a Jewish Gestapo functionary, at the head of the Office to Combat Profiteering and Speculation (the 'Thirteen')
(11) He spent a lot of time in Lodz as an editor of a pacifist, anti-Nazi magazine. The head of the Office to Combat Profiteering and Speculation (The 'Thirteen'). With the consent of the Judenrat, he establishes the Office of Weights and Measures.
(12) Przemówienie o Chanuce; krewny Meryna; pisze raporty do gestapo; sponsor; robi świetne interesy - ma administrację 100 domów - kolosalne dochody, ma miesięcznie 30 przepustek - otrzymuje po kilka tys. zł (być może chodzi o pozwolenie na wwóz i wywóz towarów); jest wspólnikiem wielu przedsiębiorstw. Nie było go w domu, gdy przyszli go aresztować 25-05-42; poszukiwany przez policję niemiecką; mówią, że wyjechał do Lwowa
(13) came from Czestochowa, in his youth he was a Zionist, then he lived in various European countries, at the moment of the war's outbreak he was in Lodz, he was at the head of the agents' network which was openly connected with the SD / Sicherheitsdienst (Security Service) in Warsaw
(14) protektor inicjator Żydowskeigo Pogotowia Ratunkowego kondolencje dla rodziny zmarłego Weiztmana podziękowanie dla nadkantora Sieroty A. Gancwajchowie - kondolencje dla Szternfelda żydowski pełnomocnik nadzwyczajny KZZN - likwidacja biura 31-12-41 paczki dla dzieci - Purym 42 Żyd. Pełnomocnik Nadzwyczajny Kom. Zarządu Zabezp. Nieruchom. w W, "Dzielnica Żydowska" kondolencje po śmierci M. Kipnisa
(15) In the ghetto known as an occupation-time careerist, head of the gang of Jewish blackmailers and informers known as "Thirteen" .
Institutions (1,2,7,8,10,12,13) collaborators
(3,15) collaborators
(4,5,9) civil servants
(6,14) activists
(11) Judenrat
Source (1) Jonas Turkow "C´etait ainsi. 1939-1943 la vie dans le ghetto de Varsovie (That's How It Happened. Life in the Warsaw Ghetto 1939-1943)"
(2) Chaim Aron Kapłan "Scroll of Agony. The Warsaw Diary, transl. from Hebrew and ed. by A. I. Katsh"
(3) Adam Czerniaków "The Warsaw Diary of Adam Czerniakow: Prelude to Doom, transl. Stanislaw Staron, Scarborough House, 1982"
(4) Stanisław Gombiński "Moje wspomnienia (My Memoirs)"
(5) Henryk Makower "A Diary from the Warsaw Ghetto. October 1940 - January 1943. Polish was edition edited and supplemented by N. Makower."
(6) "Documents from the Ringelblum Archive, part I; Archive of the Jewish Historical Institute"
(7) "Documents from the State Archive of New Records regarding the Warsaw Ghetto"
(8) Ber Baskind "La grande épouvante. Souvenirs d´un rescapé du ghetto de Varsovie (The Great Terror. Memoirs of a Survivor from the Warsaw Ghetto)"
(9) Mary Berg "Dziennik z getta warszawskiego (Warsaw Ghetto Diary)"
(10) Mojżesz Passenstein "Szmugiel w getcie warszawskim (Smuggling in the Warsaw Ghetto)"
(11) Stanisław Adler "In the Warsaw Ghetto 1940-1943 An Account of a Witness. The Memoirs of Stanisław Adler"
(12) Emanuel Ringelblum "Notes from the Warsaw Ghetto: the 'Journal' of Emanuel Ringelblum, ed. and transl. Jacob Sloan, McGraw-Hill Book Company, New York 1958"
(13) Israel Gutman "Walka bez cienia nadziei (Struggle Without a Ray of Hope)"
(14) "Gazeta Zydowska 1941"
(15) Rachela Auerbach "Warszewer cawoes. Warsaw Testaments."
Pages (1,11) 80,153
(2,11) 250,259
(3,11) 169; 194; 256; 346
(4,11) , cz.2 str.66- 73
(5,11) 36
(6,11) 107, s.1-5, 181
(7,11) [s., 181,182,, AAN-27,, s.3]
(8,11) 49-52
(9,11) [s.47]
(10,11) 56
(11,12) [240,291-2,298,314,342,345,356,, 373]
(11,13) 139-140
(11,14) nr 19/3,39/3,45og, 49/3,69/5, 129/2, III 31/2, 34/2, 59og
(11,15) s.164



Print record E-mail entry
Copyright © 2011 Polish Center for Holocaust Research
supported by:
Ford Foundation grant No 1015-1739  and The Fund for support of Jewish Institutions or Projects outside Norway
database and website architecture: