szukaj w artykułach redakcyjnych
polski      english 

Strona główna

Kalendarium

O bazie

Szukaj w bazie danych

Centrum

Logowanie



SZCZEGÓŁY WYBRANEGO REKORDU



Przejdź do wydarzenia

Płeć (1,2,3,4,5) M
Imie (1) Zygmunt
(2) Zelman
(3,5) Zalman
(4) Zeman
Nazwisko (1,2,4) Frydrych
(3,5) Friedrich
Życiorys (1) pochodził z rodziny chasydzkiej, ukończył szkołę CISzO, aktywista Bundu. Uczestnik kampanii wrześniowej, więziony w obozie jenieckim w Konigsberg. W getcie warszawskim prowadził działalność podziemną. W czasie pierwszej akcji wysiedleńczej wysłany przez organizację do Treblinki by przekonać się, jaki jest los deportowanych. Na podstawe jego relacji podziemne gazety żydowskie przedstawiły wstrząsające fakty o Treblince. W czasie powtania był łącznikiem między grupami bojowymi a sztabem ŻOB, kontaktował się również ze stroną aryjską. 30 kwietnia 43 wysłany wraz z K.Ratjzerem przez dowództwo ŻOB na aryjską stronę. Tam organzowali ewakuację bojowców z getta. 10 maja, razem z powstańcami, którzy wyszli kanałami Frydrych dotarł do Łomianek. Kilka dni późiej wraz z grupą bojowców został zamordowany przez Niemców we wsi Płudy. Żona Cila, zginęła w Majdanku, a córeczka przeżyła wojnę w klasztorze pod Krakowem
(2) Z ,,Bundu". Pracował w warsztacie ślusarskim, który był jego,, meliną". R. Aurbach, gdy przechodziła na aryjską stronę dostała jego nr telefonu od Wintera, który prosił ją o znalezienie miejsca, po stronie aryjskiej, dla jego dzieci. Wiadomość o tym należało przkazać ,,Zygmuntowi"
(3) 5-12-42 r. był na cmentarzu podczas katolickiego pogrzebu Giny Klepfisz. Po aryjskiej stronie żył czas dłuższy, zdążył wyrobić sobie znajomości. Był zameldowany przy polskiej rodzinie. Rodzina Polaków pomogła też jego żonie. 5-letnia córka Elsa była ukrywana w kościele pod Krakowem. Zimą 42/43 prześladują go szmalcownicy. Aby im uciec, postanawia ukryć się na jakiś czas... w getcie. Jest pierwszą osobą, która przynosi do getta wiadomości o tym co się dzieje w Treblince. 30-04-43 wychodzi z getta podziemnym przejściem. 13-05-43 bierze udział w spotkaniu na Starynkiewicza, próbując umieścić ocalałych bojowców w oddziale Nosowskiego z AL. Ciężarówką zakupioną specjalnie w tym celu przywozi do Płud pod Warszawą czwórkę przyjaciół: Jurka, Luśka i Gutę Błonesów oraz Fajgę Goldstein. Chłop, który zaoferował im kryjówkę, zdradza. Wszyscy giną. Zygmunta aresztują polscy policjanci po zanlezieniu przy nim pistoletu.
(4) Członek BUNDu. Brał udział w powstaniu w getcie w-skim.Już w pierwszych dniach I akcji spenetrował wieś Treblinka, nawiązał kontakt z polskimi kolejarzami i przyniósł do getta pewne wiadomości że ,,Treblinka znaczy śmierć". Brał udział w kampanii wrześniowej w szeregach wojska polskiego. Gdy getto płonęło przeszedł kanałami na aryjską stronę. Pomagał w przedostaniu się kanałami wielu żydowskim powstańcom. Zginął z grupą bojowników niedaleko Warszawy
(5) działacz Bundu o "aryjskim wyglądzie", wysłany przez organizację, by zbadał przeznaczenie transportów podczas wielkiej akcji, z pomocą polskiego kolejarza-socjalisty dotarł do Sokołowa i odkrył bocznicę do Treblinki, rozmawiał z miejscową ludnością...
Instytucje (1,2,3,4,5) działacze
Źródło (1) Anka Grupińska "Po kole. Rozmowy z żydowskimi żołnierzami"
(2) Rachela Auerbach "Warszewer cawoes [Warszawskie testamenty]"
(3) Władka Meed "On Both Sides of the Wall. Memoirs from the Warsaw Ghetto"
(4) Adolf Berman "Wos der gojr hot mir baszert. Mit jidn in Warsze 1939 - 1942 [Co mi przeznaczył los. Z Żydami w Warszawie]"
(5) Israel Gutman "Walka bez cienia nadziei"
Strony (1) 220,231
(2) s.64
(3) 104,106,107,130,146,185,197, 198-199
(4) str.230Zelan
(5) 195



Drukuj rekord Wyślij rekord
Copyright © 2011 Centrum Badań nad Zagładą Żydów
wykonano ze środków
Ford Foundation grant No 1015-1739 oraz The Fund for support of Jewish Institutions or Projects outside Norway
realizacja informatyczna: